- Trong đó, Aflatoxin được quan tâm đặc biệt do có độc tính cao và thường liên quan đến các nguyên liệu như ngô, đậu tương và các loại nguyên liệu có nguồn gốc thực vật.

- Đối với nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi, phòng kiểm nghiệm và doanh nghiệp thu mua nguyên liệu, việc test nhanh độc tố nấm mốc trong thức ăn chăn nuôi giúp phát hiện sớm các lô nguyên liệu có nguy cơ, từ đó đưa ra quyết định tiếp nhận, phân loại hoặc kiểm tra chuyên sâu.

- Một trong những giải pháp được sử dụng phổ biến là các bộ test Mycotoxin của R-Biopharm, bao gồm công nghệ que thử nhanh LFD và ELISA.

1. Vì sao cần kiểm tra độc tố nấm mốc trong thức ăn chăn nuôi?

Nấm mốc có thể phát triển trên nguyên liệu trong quá trình trồng trọt, thu hoạch, vận chuyển hoặc bảo quản. Một số loài nấm có khả năng sinh ra các mycotoxin như:

- Aflatoxin B1, B2, G1, G2

- Deoxynivalenol (DON)

- Fumonisin

- Ochratoxin A (OTA)

- Zearalenone (ZEN)

- T-2/HT-2 toxin

Trong đó, Aflatoxin B1 là một trong những độc tố nấm mốc được quan tâm nhiều nhất.

- Đối với doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi, việc kiểm tra mycotoxin có thể được thực hiện ở nhiều điểm:

Nguyên liệu đầu vào → kiểm tra trong quá trình sản xuất → thành phẩm → kiểm soát lô hàng trước khi xuất kho.

- Kiểm tra sớm giúp doanh nghiệp hạn chế nguy cơ sử dụng nguyên liệu không phù hợp và giảm chi phí xử lý khi phát hiện vấn đề ở giai đoạn cuối.

2. Cách test nhanh độc tố nấm mốc trong thức ăn chăn nuôi

Quy trình kiểm tra thực tế phụ thuộc vào loại kit, nền mẫu và độc tố cần phân tích. Tuy nhiên, quy trình cơ bản thường gồm các bước:

* Bước 1: Lấy mẫu đại diện

- Đây là bước đặc biệt quan trọng.

- Mẫu thức ăn hoặc nguyên liệu cần được lấy theo quy trình lấy mẫu phù hợp, sau đó trộn đồng nhất để giảm sai số do sự phân bố không đồng đều của mycotoxin.

* Bước 2: Nghiền và đồng nhất mẫu

- Mẫu được nghiền đến kích thước phù hợp theo hướng dẫn của bộ kit.

- Mục đích là tạo mẫu đồng nhất trước khi tiến hành chiết xuất.

* Bước 3: Chiết độc tố

- Mẫu được chiết bằng dung môi theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất.

- Tỷ lệ mẫu/dung môi, thời gian chiết và phương pháp lọc hoặc ly tâm có thể khác nhau tùy từng loại kit.

* Bước 4: Tiến hành test

Tùy mục đích kiểm tra, doanh nghiệp có thể lựa chọn:

- Test nhanh LFD (Lateral Flow) để sàng lọc nhanh.

- ELISA Mycotoxin để định lượng.

- HPLC hoặc LC-MS/MS cho mục đích xác nhận/chuyên sâu.

* Bước 5: Đánh giá kết quả

- Kết quả cần được so sánh với giới hạn kiểm soát áp dụng cho từng loại thức ăn, đối tượng vật nuôi và quy định hiện hành.

Lưu ý: Không nên chỉ dựa vào màu sắc hoặc kết quả test nhanh mà bỏ qua yêu cầu về lấy mẫu, chuẩn bị mẫu và giới hạn phát hiện của từng phương pháp.

3. Test nhanh Mycotoxin là gì?

- Test nhanh Mycotoxin thường sử dụng công nghệ sắc ký miễn dịch dòng chảy bên (Lateral Flow Device – LFD).

- Ưu điểm lớn nhất của phương pháp này là thời gian phân tích ngắn, thao tác tương đối đơn giản và phù hợp cho việc kiểm tra nhanh tại hiện trường hoặc khu vực tiếp nhận nguyên liệu.

- R-Biopharm hiện cung cấp dòng RIDA®QUICK dành cho phát hiện nhanh nhiều loại mycotoxin. Theo thông tin của hãng, các bộ kit RIDA®QUICK có thời gian ủ khoảng 3 hoặc 5 phút tùy sản phẩm và nền mẫu, đồng thời không yêu cầu hiệu chuẩn như một số phương pháp định lượng khác.

Một số nhóm mycotoxin có thể được kiểm tra bằng dòng RIDA®QUICK gồm:

- Total Aflatoxin

- DON

- Fumonisin

- Ochratoxin A

- T-2/HT-2 toxin

- Zearalenone

- Điều này giúp doanh nghiệp có thể xây dựng chương trình screening Mycotoxin nguyên liệu đầu vào nhanh chóng hơn.

4. So sánh test nhanh Mycotoxin và ELISA

Hai phương pháp thường được doanh nghiệp cân nhắc là test nhanh LFD và ELISA.

* Khi nào nên dùng test nhanh?

Test nhanh phù hợp khi doanh nghiệp cần:

- Kiểm tra nhanh nguyên liệu khi nhập kho.

- Sàng lọc nhiều lô hàng.

- Phát hiện nhanh lô có nguy cơ nhiễm Mycotoxin.

- Đưa ra quyết định tiếp nhận nguyên liệu.

- Kiểm tra nhanh tại nhà máy hoặc khu vực sản xuất.

* Khi nào nên sử dụng ELISA?

- ELISA Mycotoxin phù hợp hơn khi doanh nghiệp cần kết quả định lượng để phục vụ chương trình kiểm soát chất lượng.

- Ví dụ, RIDASCREEN® Aflatoxin B1 30/15 của R-Biopharm là phương pháp ELISA cạnh tranh dùng để định lượng Aflatoxin B1 trong ngũ cốc và thức ăn chăn nuôi. Với nền feed, hãng công bố giới hạn phát hiện 4 µg/kg và thời gian ủ 45 phút.

- R-Biopharm cũng có RIDASCREEN®FAST Aflatoxin, sử dụng cho định lượng Aflatoxin trong ngũ cốc và thức ăn chăn nuôi, với thời gian assay khoảng 15 phút và giới hạn phát hiện công bố dưới 1,7 µg/kg.

5. Vì sao nên sử dụng R-Biopharm để kiểm tra Mycotoxin?

- R-Biopharm cung cấp nhiều giải pháp kiểm tra Mycotoxin, từ test nhanh LFD đến ELISA, giúp doanh nghiệp lựa chọn phương pháp tùy theo mục đích sử dụng.

- Danh mục của hãng bao gồm các nhóm kiểm tra như:

• Aflatoxin
• DON
• Fumonisin
• Ochratoxin A
• Zearalenone
• T-2/HT-2
• Citrinin

- Các sản phẩm ELISA RIDASCREEN® và RIDASCREEN®FAST được thiết kế cho nhiều nền mẫu thực phẩm và thức ăn chăn nuôi.

- Đặc biệt, với Aflatoxin, doanh nghiệp có thể lựa chọn từ Aflatoxin B1, Total Aflatoxin đến các giải pháp test nhanh, tùy theo nhu cầu kiểm soát.

6. Quy trình kiểm soát Mycotoxin đề xuất cho nhà máy thức ăn chăn nuôi

Thay vì chỉ kiểm nghiệm khi có vấn đề, doanh nghiệp có thể xây dựng quy trình kiểm soát theo nhiều tầng:

* Tầng 1 – Kiểm tra nhanh nguyên liệu

- Sử dụng test nhanh Mycotoxin để screening khi nguyên liệu nhập kho.

↓

* Tầng 2 – Kiểm tra định lượng

- Các mẫu có nguy cơ hoặc mẫu cần đánh giá định lượng có thể được kiểm tra bằng ELISA R-Biopharm.

↓

* Tầng 3 – Xác nhận chuyên sâu

- Đối với trường hợp cần kết quả xác nhận hoặc phục vụ các yêu cầu phân tích chuyên sâu, có thể sử dụng HPLC hoặc LC-MS/MS tùy mục đích.

- Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp phân bổ nguồn lực hợp lý: test nhanh để sàng lọc – ELISA để định lượng – phương pháp instrumental để xác nhận khi cần.

7. Những sai lầm thường gặp khi test Mycotoxin

7.1. Không lấy mẫu đại diện

- Mycotoxin có thể phân bố không đồng đều trong nguyên liệu. Vì vậy, lấy mẫu không đúng có thể ảnh hưởng lớn đến kết quả.

7.2. Không quan tâm đến nền mẫu

- Một bộ kit có thể có giới hạn phát hiện khác nhau trên từng nền mẫu.

- Ví dụ, với RIDASCREEN® Aflatoxin B1 30/15, R-Biopharm công bố LOD khác nhau cho cereals, soy, dry cat food và feed.

7.3. Chọn sai chỉ tiêu

- Nếu quy định yêu cầu Aflatoxin tổng số nhưng doanh nghiệp chỉ kiểm tra Aflatoxin B1 thì không nên mặc định hai kết quả là tương đương.

7.4. Không xem xét giới hạn phát hiện của kit

- Một phương pháp chỉ thực sự hữu ích khi giới hạn phát hiện phù hợp với mức kiểm soát mà doanh nghiệp cần.

7.5. Chỉ kiểm tra thành phẩm

- Kiểm soát ngay từ nguyên liệu đầu vào thường giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc kiểm soát nguy cơ Mycotoxin.

8. Nên chọn phương pháp nào để test độc tố nấm mốc?

- Không có một phương pháp duy nhất phù hợp cho tất cả trường hợp. Nếu mục tiêu là kiểm tra nhanh nguyên liệu, test nhanh LFD là lựa chọn thuận tiện.

- Nếu cần định lượng Aflatoxin/Mycotoxin, ELISA là lựa chọn phù hợp cho phòng kiểm nghiệm và chương trình QC.

- Nếu cần phân tích xác nhận chuyên sâu, HPLC hoặc LC-MS/MS có thể được lựa chọn tùy yêu cầu.

- Với doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi, mô hình kết hợp: Test nhanh → ELISA → phương pháp xác nhận, có thể giúp xây dựng quy trình kiểm soát Mycotoxin hiệu quả và linh hoạt hơn.

9. Test kit Mycotoxin R-Biopharm – Giải pháp kiểm soát độc tố nấm mốc

- Nếu doanh nghiệp đang tìm kiếm test kit độc tố nấm mốc trong thức ăn chăn nuôi, R-Biopharm cung cấp nhiều lựa chọn cho cả test nhanh và ELISA Mycotoxin.

* Một số sản phẩm tiêu biểu:

- RIDA®QUICK Aflatoxin → Phù hợp cho nhu cầu screening nhanh.

- RIDASCREEN®FAST Aflatoxin – R5202 → ELISA định lượng Aflatoxin, thời gian assay khoảng 15 phút.

- RIDASCREEN® Aflatoxin B1 30/15 – R1211 → Định lượng Aflatoxin B1 trong cereals và feed.

- RIDASCREEN® Aflatoxin Total – R4701 → Định lượng Aflatoxin tổng số trong cereals và feed.

- Việc lựa chọn sản phẩm nên dựa trên loại Mycotoxin, nền mẫu, mức giới hạn cần kiểm soát và mục đích kiểm tra.

10. Kết luận

- Test nhanh độc tố nấm mốc trong thức ăn chăn nuôi là một bước quan trọng giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát chất lượng nguyên liệu và thành phẩm.

- Đặc biệt với Aflatoxin, doanh nghiệp cần phân biệt rõ giữa Aflatoxin B1 và Aflatoxin tổng số, đồng thời đối chiếu kết quả với giới hạn áp dụng theo quy định Việt Nam.

- Với hệ thống sản phẩm R-Biopharm, doanh nghiệp có thể lựa chọn từ test nhanh LFD đến ELISA Mycotoxin, đáp ứng nhiều nhu cầu kiểm tra từ screening nguyên liệu đến định lượng trong phòng QC.

- Bạn đang cần test Aflatoxin B1, Total Aflatoxin hay các Mycotoxin khác trong ngô, cám, thức ăn chăn nuôi? Hãy lựa chọn bộ kit dựa trên đúng nền mẫu và mục đích kiểm nghiệm để đảm bảo kết quả phù hợp.

Tham khảo sản phẩm các kit kiểm tra nhanh độc tố nấm mốc tại đây.